اختلال کارکرد اعصاب ، راهنمای بیماران

شامل تشنج های عصبی ، اختلال حرکت عصبی و سایر نشانه های عصبی

درمان رعشه/ اسپاسم



 اين بخش بر اساس تجربه‌ي نويسندگان در کار با صدها بيمار مبتلا به اختلال حرکت کنشي نوشته شده است.
اگر هنوز مطالب مرتبط را مطالعه نکرده‌ايد، پيش از ادامه‌ي خواندن اين بخش به صفحات آنها سري بزنيد:
1- رعشه، اسپاسم و مشکلات راه رفتن
بسيار مهم است که متوجه باشيد اين نوع حملات بسيار متداول هستند، به اين معنا نيستند که شما ديوانه‌ايد يا عقلتان را از دست داده‌ايد، به آسيب جسمي جدي منجر نمي‌شوند و به طور بالقوه بدون دارو قابل بازگشت هستند.
2- درک تشخيص
بسيار مهم است که اين احساس را داشته باشيد که پزشک مورد شما را به خوبي بررسي کرده و به تشخيص درستي رسيده است.
3- فيزيوتراپي و ورزش
اين صفحه تعدادي از اصول بازپروري و ورزش را براي کمک به نشانه‌هاي کنشي ـ از جمله ضعف، درد و خستگي ـ توضيح مي‌دهد.
3- روان‌شناسي؟ من که ديوانه نيستم!
اگر پزشک شما را به روان‌شناس ارجاع داده باشد، احتمال دارد از خود بپرسيد چرا چنين توصيه‌اي کرده است. با خواندن مطلب مرتبط در اين وب‌سايت اين مسئله را بهتر درک مي‌کنيد.

بر اختلالات حرکتي کنشي غلبه کنيد
ما هنوز در حال کامل کردن اطلاعات خود درباره‌ي بهترين درمان‌ها براي مبتلايان به ضعف کنشي هستيم.

درک مشکل
حيرت‌انگيز است که يک توضيح روشن و قابل درک براي نشانه‌ها چه تأثيري دارد. معمولاً مبتلايان به اختلال حرکتي کنشي ماه‌ها يا حتي سال‌ها را بدون تشخيص مشخصي پشت سر گذاشته‌اند (و يا تشخيصي ديگر همچون بيماري پارکينسون دريافت کرده‌اند).
زمان مي‌برد تا نشانه‌اي مانند اختلال حرکتي به خوبي درک شود، اما درک همين مسئله شروع مسير بهبودي براي بيماران است.
يک بخش مهم درک تشخيص بررسي اين مسئله است که چقدر اين مشکل با ساير نشانه‌هاي شما هم‌خواني دارد. به اين ترتيب شما متوجه مي‌شويد که ضعف تنها يکي از بسيار نشانه‌هاي شما است (اغلب درد، خستگي و آشفتگي خواب) و شما يک بيماري با تعداد زيادي نشانه داريد، نه نشانه‌هاي بسياري که از بيماري‌هاي مختلف نشأت گرفته‌اند.
به همين دليل است که بعضي از درمان‌هايي که براي بيماران مبتلا به سندرم خستگي مزمن و درد مزمن مؤثر نشان داده‌اند، براي مبتلايان به ضعف کنشي نيز مفيد هستند.
اين درمان‌ها عبارت‎اند از:
1- فيزيوتراپي/ تمرين‎هاي ورزشي تدريجي
2- درمان شناختي‌رفتاري
3- دارو براي تسکين درد و خواب بهتر

موارد خاصي که در ارتباط با ضعف کنشي مطرح مي‌شوند
اختلال حرکتي متناوب
بعضي بيماران مبتلا به رعشه، دوره‌هايي از لرزش را تجربه مي‌کنند که ممکن است پيش از آن نشانه‌هاي گسستي رخ دهد. با وجودي که اين بيماران از هوش نمي‌روند، توصيه‌هايي که براي درمان و جلوگيري از حملات آنها مي‌شود، مي‌تواند شبيه به تشنج‌هاي گسستي باشد. به دو صفحه‌ي درمان تشنج‌هاي گسستي رجوع کنيد و ببينيد آيا موارد ذکر شده براي شما نيز صدق مي‌کند؟

به ميزان تنوع مشکل فکر کنيد
تنوع يک ويژگي مشترک در ميان بسياري از نشانه‌هاي کنشي است. اگر به اين مسئله فکر کنيد، يکي از دلايلي که تشخيص نشانه‌هاي کنشي معنادار است همين موضوع است. اگر آسيب ساختاري در سيستم عصبي وجود داشت، نشانه ممکن بود اندکي کم و زياد شود، اما نه به اين ميزان چشمگير که در ضعف کنشي وجود دارد.
دلايل چندي براي تغيير شدت ضعف کنشي وجود دارد:
1- زماني که خستگي شديدتر است
2- زماني که درد شديدتر است
3- زماني که آگاهانه درباره‌ي حرکت فکر مي‌کنيد؛ به‌خصوص زماني که در حال استراحت نشسته‌ايد يا کار خاصي انجام نمي‌دهيد.
مورد آخر ارزش فکر کردن بيشتر را دارد. شايد متوجه شده باشيد که هرچه بيشتر درباره‌ي حرکت دادن اندام خود فکر مي‌کنيد، شرايط بدتر مي‌شود.
تا جاي ممکن سعي کنيد به حرکات خود فکر نکنيد. به ياد داشته باشيد که در اختلال حرکتي کنشي تلاش شما به دست آوردن کنترل بر عضوي است که احساس مي‌کنيد کاملاً هم از آنِ شما نيست.
گاهي بيماران گزارش مي‌دهند تجربه‌ي رعشه يا قرار گرفتن در وضعيت غيرمعمول به نظرشان «طبيعي» جلوه مي‌کند، در حالي که اندام آنها در وضعيتي غيرمعمول قرار دارد يا هنوز احساسي طبيعي ندارد.
شما بايد مغز خود را آموزش دهيد تا زماني حس طبيعي بودن را داشته باشد که اندام شما در وضعيت طبيعي خود قرار دارند. به عنوان يک نمونه از اين مورد، داستان آنا را در صفحه‎ي روايت‌ها بخوانيد.
براي مواجهه با نشانه‌هاي مجزاي ديگر، موارد زير را امتحان کنيد.

رعشه‌ي کنشي
(با تشکر از گلن نيلسن، فيزيوتراپيست مؤسسه‌ي عصب‌شناسي، لندن)

فيزيوتراپي
تمام اين موارد بايد به طور مداوم تمرين شود. انجام بسياري از آنها در آغاز غيرممکن يا دشوار به نظر مي‌رسد. شما سعي داريد يک «عادت» را در مغز خود تغيير دهيد که کار آساني نيست.
1- سعي کنيد يک رعشه‌ي عامدانه، اضافه بر رعشه‌ي کنوني خود ايجاد کنيد. مثلاً دست خود را همچون رئيس يک ارکستر تکان دهيد. سپس حرکت دست را طولاني‌تر، اما آهسته‌تر کنيد تا در نهايت دست شما از حرکت بايستد. آيا زماني که اين کار را انجام مي‌دهيد رعشه‌ي کنشي براي مدتي کوتاه متوقف مي‌شود؟ به تمرين ادامه دهيد تا ببينيد آيا اين کار به شما کمک مي‌کند کنترل بيشتري بر حرکات خود داشته باشيد؟
2- تلاش کنيد با ايجاد حرکات ريتميک با دست يا پاي سالم خود در ريتم رعشه‌ي کنشي خود اخلال ايجاد کنيد. از يک دوست بخواهيد دست يا پايش را مدام به جايي بکوبد و حرکت او را تقليد کنيد. دوست شما بايد کارش را با ريتم منظم شروع کند، اما بعد ريتم را کُند و تُند کند تا هماهنگي را براي شما دشوارتر کند. اگر ريتم رعشه‌ي کنشي بر اساس اين ريتم «بيروني» تغيير کرد، ريتم بيروني را کُند و کندتر کنيد تا در نهايت متوقف شود.
3- انقباض و رها کردن عضلات را تمرين کنيد. رعشه‌ي کنشي اغلب به اين دليل ايجاد مي‌شود که فرد تمام عضلات دست يا پايش را هم‌زمان منقبض مي‎کند. تکنيکي به نام آرميدگي پيش‌رونده‌ي عضلاني وجود دارد که با آموختن آن مي‌توانيد کنترل بيشتري بر انقباضات عضلات خود پيدا کنيد.
4- زماني که اين کار را انجام مي‌دهيد در آينه نگاه کنيد. اين کار به مغز شما کمک مي‌کند متوجه شود مشکل از کجا است.
5- اگر زماني که جايي نشسته‌ايد پاي شما مدام «مي‌پرد»، سعي کنيد پاي خود را تا هر مدت‌زماني که مي‌توانيد صاف روي زمين بگذاريد.

هيپنوتيزم
شايد بد نباشد هيپنوتيزم را نيز امتحان کنيد. گاهي رعشه تحت هيپنوتيزم بهبود پيدا مي‌کند. شايد بتوانيد با انجام خودهيپنوتيزمي در خانه به خود کمک کنيد.

ارتباط با اضطراب
در بعضي از بيماران رعشه‌ي کنشي ارتباط بسياري با اضطراب دارد.
اغلب اضطراب به خود رعشه مربوط است. مثلاً اينکه: «ديگران درباره‌ي من چه فکري مي‌کنند؟ نکند دوباره بدنم شروع به لرزيدن کند؟ نکند آبرويم برود؟» اما در هر صورت اضطراب، اضطراب است.
بسياري از مبتلايان به رعشه‌ي کنشي اضطراب ندارند، اما اگر در مورد شما چنين است خوب است موضوع را جدي بگيريد و به دنبال درماني براي کنترل نگراني شديد باشيد. اين کار گاهي به بيماران کمک مي‌کند.
بعضي بيماران گزارش مي‌دهند دوره‌هاي رعشه براي خلاصي از شر نشانه‌هايي از تنش و سرگيجه که توصيف آنها مشکل است، رخ مي‌دهد. اين افراد دوست ندارند دچار رعشه شوند، اما متوجه مي‌شوند که زماني که رعشه رخ مي‌دهد (در صورتي که رعشه به صورت دوره‌اي است) اين احساسات نامطلوب در ظاهر کمتر مي‌شود. اگر اين موضوع در مورد شما صدق مي‌کند، خوب است اين مسئله را با پزشک خود در ميان بگذاريد.

تونوس کنشي
ما هنوز در حال آموختن اين موضوع هستيم که چه تکنيک‌هاي خاصي براي کمک به تونوس کنشي مناسب‌تر هستند.
به عنوان يک اصل کلي، تلاش براي حرکت دادن اندام مورد نظر اهميت بسيار زيادي دارد. هرچند اگر آن عضو تثبيت شده باشد، اين کار ممکن است امکان‎پذير نباشد.
بعضي از روش‌هاي زير ممکن است کمک‌کننده باشند:
1- تغيير دادن وضعيت نشستن و ايستادن
2- حساسيت‌زدايي از عضو با استفاده از تکنيک‌هايي که براي سندرم درد پيچيده‌ي منطقه‌اي به کار مي‌رود.
3- نگاه کردن در آينه براي بازخورد دادن به مغز در اين باره که عضو در وضعيت درست خود قرار ندارد. به عنوان مثال، بعضي بيماران گزارش مي‌دهند که با وجودي که پايشان خميده است، احساس مي‌کنند پايشان صاف است.
4- با استفاده از آينه ذهن خود را گول بزنيد تا فکر کند دست يا پاي مورد نظر سالم است. از اين تکنيک براي مبتلايان به درد اندام خيالي و نيز CRPS استفاده مي‌شود.
5- قرار گرفتن دست يا پاي خود را در وضعيت طبيعي، در تخيل تمرين کنيد.
درمان‌هاي ديگر که گاهي براي تونوس کنشي مورد استفاده قرار مي‌گيرند عبارت است از:
هيپنوتيزم – تونوس بعضي از افراد در وضعيت هيپنوتيزم بهبود پيدا مي‌کند يا حتي به طور موقت از بين مي‌رود. تجربه‌ي قرار گرفتن در وضعيت تغييريافته‌ي هيپنوتيزم يا آموختن خودهيپنوتيزمي مي‌تواند براي بعضي از بيماران مفيد باشد.
آرام‌بخش – اين روش تنها احتمال دارد براي بيماران مبتلا به تونوس «تثبيت‌شده» که هيچ‌وقت نمي‌توانند اندام خود را در وضعيت طبيعي تجربه کنند مفيد باشد. اگر اين کار به درستي انجام شود مي‌تواند حرکات طبيعي را که مدت‌ها است بيمار تجربه نکرده است ايجاد کند. اين کار تنها در صورتي مي‌تواند انجام شود که پزشک شما در انجام اين تکنيک تجربه داشته باشد. اين يک روش درماني قطعي براي تمام انواع تونوس تثبيت‌شده نيست.

مشکلات راه رفتن (اختلال کنشي کشيدن پا)
1- سعي کنيد در حال راه رفتن آهنگي را زمزمه کنيد يا بخوانيد (حتي شده توي دلتان!). آيا اين کار راه رفتن را آسان‌تر کرده است؟
2- اگر در راه رفتن مشکل داريد، عقب‌عقب رفتن را امتحان کنيد. عقب رفتن يک «برنامه‌ريزي» متفاوت در مغز دارد و شايد تعجب کنيد که متوجه شويد عقب رفتن از جلو رفتن برايتان آسان‌تر است.
3- بدويد. براي بيماران تواناتر، گاه يک دوي آهسته حرکت کردن را آسان‌تر مي‌کند. درست مانند فردي که به لکنت زبان مبتلا است و در حرف زدن مشکل دارد، اما به طور طبيعي آواز مي‌خواند.

تمامی حقوق مادی و معنوی این وبسایت برای دکتر جان استون و دکتر محمد اربابی محفوظ می باشد